{"id":1773,"date":"2024-04-06T17:02:26","date_gmt":"2024-04-06T14:02:26","guid":{"rendered":"https:\/\/haberv8.thewpdemo.com\/aman-dikkat-hava-kirliligi-kanseri-artiriyor\/-1773.html"},"modified":"2024-04-06T17:02:26","modified_gmt":"2024-04-06T14:02:26","slug":"aman-dikkat-hava-kirliligi-kanseri-artiriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/avukatimtv.com\/index.php\/2024\/04\/06\/aman-dikkat-hava-kirliligi-kanseri-artiriyor\/","title":{"rendered":"Aman dikkat! Hava kirlili\u011fi kanseri art\u0131r\u0131yor"},"content":{"rendered":"<\/p>\n

\n AA <\/span>\n <\/p>\n

Hava kirlili\u011finin zararl\u0131 bir kez daha ortaya konuldu.<\/p>\n

D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn (DS\u00d6) verilerine g\u00f6re, her y\u0131l 6,7 milyon erken \u00f6l\u00fcm\u00fcn nedeni, d\u0131\u015f mekan ve ev ortam\u0131ndaki hava kirlili\u011fi olarak g\u00f6sterildi.<\/p>\n

D\u0131\u015f mekan kirlili\u011finin 2019’da 4,2 milyon erken \u00f6l\u00fcme neden oldu\u011fu tahmin edilirken, bu \u00f6l\u00fcmlerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 89’u G\u00fcneydo\u011fu Asya ve Bat\u0131 Pasifik’teki d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde meydana geliyor.<\/p>\n

134 \u00fclke s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015ft\u0131<\/strong><\/p>\n

\u0130svi\u00e7re merkezli hava kalitesi teknolojisi \u015firketi IQAir, 134 \u00fclke ve b\u00f6lgedeki 7 bin 812 noktada bulunan 30 binden fazla hava kalitesi izleme istasyonundan elde etti\u011fi veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda 2023 D\u00fcnya Hava Kalitesi Raporu’nu a\u00e7\u0131klad\u0131. DS\u00d6 standartlar\u0131na g\u00f6re, hava kirlili\u011fine yol a\u00e7an 2,5 mikrondan k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131k miktar\u0131n\u0131 g\u00f6steren PM2,5 yo\u011funlu\u011funun metrek\u00fcp ba\u015f\u0131na en fazla 5 birim olmas\u0131 gerekirken, 2023’te 134 \u00fclke ve b\u00f6lgeden 124’\u00fcnde bu s\u0131n\u0131r a\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Rapora g\u00f6re, DS\u00d6’n\u00fcn k\u0131lavuz de\u011ferini 15 kat ge\u00e7erek 79,9 birimle en y\u00fcksek PM2,5 yo\u011funlu\u011funa ula\u015fan Banglade\u015f, havas\u0131 en kirli \u00fclke olurken, bu \u00fclkeyi 73,7 birimle Pakistan, 54,4 birimle Hindistan, 49 birimle Tacikistan ve 46,6 birimle Burkina Faso takip etti. T\u00fcrkiye listede 20,3 birim PM2,5 yo\u011funlu\u011fu ile 44. s\u0131rada yer ald\u0131.<\/p>\n

D\u00fcnya genelinde veri payla\u015f\u0131m\u0131 yapan 134 \u00fclke ve b\u00f6lgeden yaln\u0131zca 10’u DS\u00d6’n\u00fcn y\u0131ll\u0131k PM2,5 k\u0131lavuz de\u011ferini a\u015fmad\u0131. Frans\u0131z Polinezyas\u0131 3,2 birim PM2,5 yo\u011funlu\u011fu ile havas\u0131 en temiz b\u00f6lge olarak kay\u0131tlara ge\u00e7erken, Mauritius 3,5, \u0130zlanda 4, Grenada 4,1, Bermuda 4,1, Yeni Zelanda 4,3, Avustralya 4,5, Porto Riko 4,5, Estonya 4,7 ve Finlandiya 4,9 birimle DS\u00d6’n\u00fcn belirledi\u011fi s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fmayan \u00fclkeler aras\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n

<\/p>\n

Ast\u0131m hastalar\u0131 dikkat!<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye Solunum Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Derne\u011fi (T\u00dcSAD) T\u00fct\u00fcn \u00c7al\u0131\u015fma Grubu \u00dcyesi Prof. Dr. Nazmi Bilir, 10 mikron boyutundaki partik\u00fcllerin solunum yollar\u0131nda daha \u00fcst kademelere yerle\u015fti\u011fini, daha k\u00fc\u00e7\u00fck olan 2,5 mikron boyutundaki partik\u00fcllerin ise solunum yollar\u0131nda daha u\u00e7 noktalara ilerleyerek akci\u011fere kadar ula\u015fabildi\u011fini ve kansere neden olabildi\u011fini s\u00f6yledi:<\/p>\n

“Hava kirlili\u011fi, partik\u00fcl kirlili\u011fi tahri\u015f etkisi yapar ve bunun sonucunda da orada enfeksiyonlar\u0131n yerle\u015fmesi kolayla\u015f\u0131r. Zaten var olan enfeksiyon ya da zaten var olan bir akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 mesela ast\u0131ml\u0131 ki\u015filerde ast\u0131m ata\u011f\u0131n\u0131n alevlenmesine veya ast\u0131m\u0131n atak haline gelmesine yol a\u00e7abilir. Herhangi bir rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olmayan ki\u015filer de e\u011fer bu kirli havay\u0131 solumaya uzun zaman devam ederlerse irritan etkiye ba\u011fl\u0131 bu t\u00fcr sorunlar ya\u015fayabilir.” <\/p>\n

Kirli hava denildi\u011finde akla sadece partik\u00fcllerin de\u011fil karbondioksit, karbonmonoksit, azot oksit, s\u00fclf\u00fcr oksit gibi fosil yak\u0131tlar\u0131n bile\u015fi\u011finde bulunan maddelerin de gelmesi gerekti\u011fini ifade eden Bilir, bu maddelerin yanma esnas\u0131nda oksijenle birle\u015ferek havaya kar\u0131\u015fmas\u0131 sonucu solunum yollar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kalp ve solunum yolu hastal\u0131klar\u0131na neden olabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n

“Hava kirlili\u011fi, beyinden tutun mesaneye kadar, mide, ba\u011f\u0131rsak sistemlerinde kansere neden olabilir”<\/strong><\/p>\n

Hidrokarbon bile\u015fi\u011fi olan partik\u00fcllerin, Uluslararas\u0131 Kanser Ara\u015ft\u0131rma Ajans\u0131 (IARC) taraf\u0131ndan kanserojen maddeler olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 bilgisini payla\u015fan Bilir, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

“Bu partik\u00fcllerin etkisiyle en \u00e7ok solunum yollar\u0131nda yani g\u0131rtlakta, bo\u011fazda ve akci\u011ferde kanserler meydana gelebilir. Bu partik\u00fcllerin v\u00fccudun ba\u015fka organlar\u0131na yay\u0131lma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da vard\u0131r dolay\u0131s\u0131yla hava kirlili\u011fi, beyinden tutun mesaneye kadar, mide, ba\u011f\u0131rsak sistemlerinde kansere neden olabilir. <\/p>\n

Genel anlamda hava kirlili\u011finin \u00f6nlenmesi de kanser kontrol\u00fcnde \u00f6nemli bir husustur. Akci\u011fer kanseri olu\u015fumunda bireysel davran\u0131\u015f olarak sigara i\u00e7ilmesi en b\u00fcy\u00fck etkendir ama sigara i\u00e7meyen ki\u015filer de akci\u011fer kanseri olabiliyor. Onlarda da atmosferik hava kirlili\u011finin etkisi olabilir.” <\/p>\n

<\/p>\n

“Vatanda\u015flar kirli havay\u0131 solumak zorunda kal\u0131yor”<\/strong><\/p>\n

Hava kirlili\u011fine kar\u015f\u0131 al\u0131nabilecek \u00f6nlemler konusunda vatanda\u015flar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 imkanlara sahip oldu\u011fu de\u011ferlendirmesinde bulunan Bilir, kirli havay\u0131 s\u00fczen ve filtreleyen maskelerin 24 saat kullan\u0131labilir olmamas\u0131 nedeniyle vatanda\u015flar\u0131n kirli havay\u0131 solumak zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

Hava kirlili\u011fini azaltma konusunda vatanda\u015flardan ziyade kamuya, h\u00fck\u00fcmete ve sanayi kurulu\u015flar\u0131na y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulayan Bilir, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n

“Pratik olarak fosil yak\u0131tlar\u0131 kullanmayal\u0131m diyebiliriz ama kullanmak da zorunday\u0131z, en az\u0131ndan bug\u00fcn i\u00e7in. Belki bundan y\u0131llar sonra fosil yak\u0131tlar kullan\u0131mdan kalkabilir. Kullan\u0131rken biraz daha tasarruflu \u015fekilde davranabiliriz. Mesela toplu ta\u015f\u0131maya \u00f6ncelik vermek, yak\u0131n mesafeleri y\u00fcr\u00fcmek, bisiklet kullanmak gerekiyor. <\/p>\n

Elektrikli ara\u00e7lar bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir mi? En az\u0131ndan fosil yak\u0131t kullanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hava kirlili\u011fine neden olmaz ama elektrik \u00fcretimi bu sefer g\u00fcndeme gelecek. Elektrik \u00fcretimi i\u00e7in de \u00f6rne\u011fin termik santrallerde fosil yak\u0131t kullan\u0131l\u0131yor. Bu tesislerin bacalar\u0131na filtre takmak suretiyle hava kirlili\u011fine yol a\u00e7malar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilir.” <\/p>\n

Haber Kayna\u011f\u0131: Anadolu Ajans\u0131 (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

AA Hava kirlili\u011finin zararl\u0131 bir kez daha ortaya konuldu. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn (DS\u00d6) verilerine g\u00f6re, her y\u0131l 6,7 milyon erken \u00f6l\u00fcm\u00fcn nedeni, d\u0131\u015f mekan ve ev ortam\u0131ndaki hava kirlili\u011fi olarak g\u00f6sterildi. D\u0131\u015f mekan kirlili\u011finin 2019’da 4,2 milyon erken \u00f6l\u00fcme neden oldu\u011fu tahmin edilirken, bu \u00f6l\u00fcmlerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 89’u G\u00fcneydo\u011fu Asya ve Bat\u0131 Pasifik’teki d\u00fc\u015f\u00fck ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1776,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[28],"class_list":["post-1773","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/avukatimtv.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1773","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/avukatimtv.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/avukatimtv.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/avukatimtv.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/avukatimtv.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1773"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/avukatimtv.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1773\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/avukatimtv.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1776"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/avukatimtv.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/avukatimtv.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/avukatimtv.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}